Ga het gesprek aan

Ja, dat is er. Tweederde van de gevangen in Nederland heeft een migratieachtergrond: westers en niet-westers. Mensen met een niet-westerse migratieachtergrond vormen samen de helft van de gevangenispopulatie. Flink oververtegenwoordigd, want in Nederland heeft 13% van de mensen een niet-westerse migratieachtergrond.

Is die oververtegenwoordiging terecht? Nee, want de oververtegenwoordiging van mensen met een migratieachtergrond in de criminaliteitsstatistieken is geen natuurlijk gegeven. Ut onderzoek blijkt dat jongeren met en zonder migratieachtergrond even vaak aangeven dat zij strafbare feiten plegen. Toch blijkt dat mannen met een migratieachtergrond twee keer vaker gecontroleerd worden door de politie dan Nederlands-Nederlandse mannen. Jongeren met een migratieachtergrond hebben een twee tot drie keer grotere kans om als verdachte aangemerkt te worden. Jongeren met een migratieachtergrond hebben een tien keer grotere kans om een celstraf in plaats van een HALT-afdoening te krijgen. Verdachten met een migratieachtergrond worden bovendien zwaarder gestraft door de rechter. Daders met een “buitenlands uiterlijk” (sic) die de Nederlandse taal spreken hebben een vijf keer grotere kans om veroordeeld te worden tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf dan daders met een “Nederlands uiterlijk” (sic) die ook de Nederlandse taal spreken. Daders met een “buitenlands uiterlijk” (sic) die geen Nederlands spreken hebben een twintig keer grotere kans om veroordeeld te worden.

Mensen die verdacht worden van strafbare feiten moeten door wetshandhavers gecontroleerd worden. Goed idee! Maar dat is niet de vraag die ertoe doet. De vraag waar het in de kern om draait, in deze discussie, is de volgende vraag: moet je mensen vaker controleren omdat ze tot een groep behoren die oververtegenwoordigd is in de misdaadstatistieken?

Het antwoord is nee. Ook premier Mark Rutte beantwoordt deze vraag met “nee”. Hij zei in de Tweede Kamer als volgt (video hier, vanaf minuut 1): "voor mij als liberaal en als lid van deze samenleving is het cruciaal dat we mensen altijd op hun individuele gedrag beoordelen en nooit op de groep waar zij toe behoren als zij geen verantwoordelijkheid hebben voor wat die groep als geheel doet."

De politie beantwoordt de vraag ook met 'nee'. Sinds december 2017 is er beleid waarin staat dat dit niet mag. Volgens dit beleid mogen agenten iemand niet controleren omdat “hij (op het oog) tot een groep behoort die oververtegenwoordigd is in de misdaadstatistieken of omdat hij wat betreft enkel zijn uiterlijk in die buurt ‘niet thuishoort’.”

Je bent niet verantwoordelijk voor het gedrag van anderen die er mogelijk net zo uit zien als jij. Witte mannen moeten bijvoorbeeld ook niet vaker door de politie gecontroleerd worden omdat pedofielen vaak witte mannen zijn. Wetshandhavers moeten kijken naar gedrag, niet naar uiterlijk.

Tot slot twee leestips: lees deze uitgebreide factsheet over Nederlanders met een migratieachtergrond en criminaliteitscijfers en bekijk dit artikel met zeven argumenten (en tegenargumenten) om criminaliteitscijfers uit te splitsen naar herkomst.