Over Controle Alt Delete

Wij streven naar een politie voor en van iedereen. Wij zetten ons in tegen etnisch profileren en vóór eerlijke en effectieve politiecontroles. 

Mensen met een niet-westerse migratieachtergrond worden 3 tot 7 keer vaker gecontroleerd dan autochtone Nederlanders. Zij hebben 12% minder vertrouwen in de politie dan autochtone Nederlanders. De impact van onterechte politiecontroles is groot, het geeft mensen het gevoel dat de politie er niet voor hen is.

De minister van Justitie moet ervoor zorgen dat iedereen die zich aan de wet houdt een even grote kans heeft om gecontroleerd te worden door de politie. 

For English click here.

Etnisch profileren

Simpel gezegd: etnisch profileren vindt plaats als de politie uitgaat van uiterlijke kenmerken i.p.v. objectief verdacht gedrag.

Wij gebruiken dezelfde definitie als mensenrechtenorganisaties zoals Amnesty, NJCM en het College voor de Mensenrechten: “het gebruik door de politie van criteria of overwegingen omtrent ‘ras’, huidskleur, etniciteit, nationaliteit, taal en religie bij opsporing en rechtshandhaving terwijl daarvoor geen objectieve rechtvaardiging bestaat.” Deze definitie is afkomstig van ECRI, een Europees mensenrechtenorgaan. De Nederlandse politie gebruikt deze definitie sinds december 2017.

Oorzaken
Etnisch profileren is het gevolg van het gebruik van risico-/daderprofielen, vooroordelen bij zowel burgers als politiemensen en het verkeerd interpreteren van misdaadstatistieken. 

Gevolgen
Etnisch profileren schaadt het vertrouwen in de politie, heeft negatieve impact op de burger in kwestie, en gaat ten koste van effectieve criminaliteitsbestrijding

Doelstelling
Etnisch profileren moet ophouden. De minister van Justitie moet ervoor zorgen dat iedereen die zich aan de wet houdt een even grote kans heeft om gecontroleerd te worden door de politie. Iedereen moet evenveel vertrouwen hebben in de politie, ongeacht zijn/haar afkomst.

Oplossingen
De politie ontwikkelt bewezen effectieve instrumenten ontwikkelen om etnisch profileren tegen te gaan. De richtlijnen voor het uitvoeren van goede politiecontroles worden aan alle agenten geleerd en daarna gehandhaafd worden door de organisatie. Het beoogde effect van de instrumenten wordt geëvalueerd op wat er bereikt wordt: neemt etnisch profileren af? Het is de taak van de Minister van Justitie om hierop toe te zien. 

Politiegeweld

De politie heeft de bevoegdheid om geweld te gebruiken, maar het geweld moet wel aan de regels voldoen. De regels staan in de politiewet en de ambtsinstructie. Hier een aantal voorbeelden van politiegeweld, waarbij je zelf kan inschatten of het binnen de regels of buitenproportioneel is: een vuistslag,  een kickbox actie, een aanval door een politiehond, een jongen klemgereden tegen een hek met een politieauto, een man met geweld aangehouden die politie aansprak op rijden op fietspad, stevig verbaal geweld.

Controle Alt Delete heeft een aantal aandachtspunten met betrekking tot het geweldsgebruik van de politie.

Vuurwapengebruik in strijd met richtlijnen
De regels voor het vuurwapengebruik zijn niet in overeenstemming met internationale richtlijnen. Volgens de ambtsinstructie (artikel 7) is schieten ter aanhouding toegestaan, maar dat is niet in lijn met de 'basic principles' van de VN uit 1990 (zie pagina 110). Hierin staat dat wetshandhavers alleen mogen schieten om zichzelf of iemand anders te verdedigen of om een situatie te voorkomen waarin iemands leven op het spel staat. Hier een actueel voorbeeld uit Den Haag waar deze spanning zichtbaar is.

Inzet politiehond niet gereguleerd
De politiehond is een geweldsmiddel dat vaak leidt tot ernstig letsel. Er zijn geen regels voor inzet van de politiehond en over de inzet is nog nooit een serieuze evaluatie gepubliceerd. In het besluit bewapening en uitrusting politie staan geen regels over de inzet van de politiehond. Ook in de regeling politiehonden staat niets over de inzet van de hond. In art 15 van de ambtsinstructie voor o.a. de politie staat slechts dat de inzet van de hond geoorloofd is onder toezicht van een geleider - meer niet. 

Invoering taser in basispolitiezorg ondanks kritiek
De politie wil de taser invoeren in de basispolitiezorg. Speciale arrestatieteams gebruiken de taser al (voorbeeld) en er liep in 2018 een proef met de taser in verschillende basisteams. Het doel is een wapen te introduceren een agent iemand kan overmeesteren zonder een vuurwapen te hoeven gebruiken terwijl het risico voor de agent klein is. 

Een kritische evaluatie van de proef door de Politieacademie liet echter zien dat agenten soms misbruik maken van dit wapen en dat het gebruik van de taser onvoldoende gereguleerd is. Zo wordt de taser ook ingezet tegen mensen die al onder controle zijn van de politie (die soms zelfs al geboeid zijn) en wordt het wapen gebruikt in stun mode. Amnesty zegt hierover dat het gebruik van de taser een onaanvaardbaar gezondheidsrisico met zich meebrengt. Verder zegt Amnesty dat de stun mode puur en alleen bedoeld is om pijn te veroorzaken en niet gericht is op verlamming en overmeestering."

Nieuwe ambtsinstructie
De ambtsinstructie, waarin staat hoe de politie geweld mag gebruiken, wordt binnenkort herzien tijdens een grote stelselherziening. Lees hier welke veranderingen op stapel staan. Zorgelijke ontwikkeling is bijvoorbeeld dat de politie veel meer bevoegdheden krijgt om met rubberkogels te schieten. Lees hier de kritiek van Amnesty International op de nieuwe ambtsinstructie. 

Gebrekkige publieke verantwoording
Jaarlijks publiceert de politie over toegepast geweld. Deze cijfers worden besproken in de media maar worden, voor zover wij weten, niet besproken in de Tweede Kamer of in de gemeenteraad. Het is daarom onduidelijk of, en zo ja hoe, de politie langs democratische lijnen verantwoording aflegt over het toegepaste geweld. De brondata van deze persberichten worden niet jaarlijks openbaar gemaakt, zodat het voor organisaties zoals Controle Alt Delete niet mogelijk is voorbij de data te kijken die de politie presenteert.

Cijfers dodelijke slachtoffers zijn niet compleet
De Rijksrecherche doet onderzoek bij "schietincidenten of geweldsinzetten waarbij mensen (ernstig) gewond zijn geraakt of die een dodelijk afloop hebben. De onderzoeken van de Rijksrecherche zijn en blijven geheim. De Rijksrecherche publiceert halfjaarlijks over dodelijke slachtoffers die vallen bij incidenten waarbij agenten geschoten hebben. Maar wat blijkt: overledenen zoals Mitch Henriquez komen niet voor in deze cijfers, omdat er geen publieke cijfers zijn over dodelijke slachtoffers van fysiek geweld door de politie; er zijn alleen cijfers over mensen die overlijden door politiekogels. Controle Alt Delete ontdekte dat er jaarlijks rond de acht mensen overlijden onder verantwoordelijkheidvan de politie.

Dark numbers
De politie registreert jaarlijks rond de 11.000 geweldsincidenten waarbij politiemensen geweld gebruiken richting burgers. Het is onbekend hoe vaak burgers aangifte doen van politiegeweld. VIK (de afdeling Veiligheid, Integriteit en Klachten van de politie) opent jaarlijks zo'n 100 strafrechtelijke onderzoeken, rond de 40 daarvan gaan over geweldsincidenten, zo bleek uit onderzoek van Controle Alt Delete. Het is onbekend hoeveel onderzoeken het Openbaar Ministerie doet naar geweldsgebruik door agenten, en hoeveel sepots er worden gedaan. Volgens het AD worden er jaarlijks zo'n vijf agenten vervolgd door het Openbaar Ministerie en als verdachte voor de rechter gebracht. Het is onbekend hoeveel agenten jaarlijks veroordeeld worden. Tot slot is onbekend hoe de rechter oordeelt: worden er (voorwaardelijke) straffen opgelegd, en zo ja, waarvoor precies? Al deze missende informatie is relevant, omdat het inzicht geeft in de mate waarin de onafhankelijke rechter grenzen stelt aan het geweldsgebruik door de politie. 

Contact

Je kunt contant opnemen met Controle Alt Delete door een mail te sturen naar info-apestaartje-controlealtdelete.nl of te bellen naar: 085-4898985 (maandag t/m vrijdag tussen 10.00 - 18.00)

Samenwerken

Controle Alt Delete (CAD) is een initiatief van Blikopeners en IZI Solutions. Drijvende krachten zijn Dionne Abdoelhafiezkhan, Gideon Everduim en Jair Schalkwijk. Daarnaast wordt de organisatie ondersteund door vaste krachten, vrijwilligers en vele jongeren die als ogen en oren fungeren. Een vaste samenwerkingspartner is Amnesty Nederland. Daar waar mogelijk wordt er nauw samengewerkt met andere mensenrechtenorganisaties en grassroots bewegingen.

Voor institutionele partijen zoals het ministerie Justitie & Veiligheid en de politie is Controle Alt Delete een kritische gesprekspartner waaraan men zich kan scherpen. Iedereen die de doelen van Controle Alt Delete ondersteunt is een bondgenoot, ook politiemensen. Controle Alt Delete is een onafhankelijke beweging. Dat betekent dat zelf gestelde doelen op een zelfgekozen manier nagestreefd worden. Praktisch betekent het dat er niemand is die zegt wat Controle Alt Delete moet doen. De grenzen worden gesteld door de wet en door wat betamelijk is.