Wij sturen vier keer per jaar een nieuwsbrief. Deze keer: politiegeweld in 2024.
In deze nieuwsbrief vind je cijfers over geweld door en tegen de politie in 2024. Aandacht voor deze cijfers is belangrijk, omdat ze de urgente behoefte benadrukken voor verandering en gerechtigheid in de manier waarop de politie omgaat met – met name – mensen van kleur. Dit jaar is het 5-jarig ‘jubileum’ van Black Lives Matter en 4 jaar Zwart Manifest. Een belangrijk moment om stil te staan bij de strijd tegen politiegeweld en fatale incidenten. Op zondag 1 juni organiseren het Zwart Manifest en de Nationale Coördinator tegen Discriminatie en Racisme (NCDR) een bijeenkomst van 13.30 tot 17.00 uur in de Melkweg in Amsterdam. Kom je ook? Aanmelden kan hier.
Politiegeweld in 2024
Misschien heb je het al gezien in de media: geweld tegen de politie blijft onverminderd hoog. Maar een week later horen we dat geweld door de politie niet afneemt. De politie stelt in het NOS Journaal dat dit een "actie-reactie" is, waarbij ze aangeven dat agenten geweld gebruiken omdat burgers geweld gebruiken. Maar kijk eens naar wat er gebeurt als we geweld door en tegen de politie in één grafiek zetten:
Al jarenlang gebruikt de politie meer geweld tegen burgers (de zwarte lijn) dan burgers tegen de politie (de blauwe balk). In 2024 was dat negen keer vaker. Als we de trend van de afgelopen jaren bekijken, zien we dat fysiek geweld tegen de politie sinds 2019 met 20% is toegenomen, maar het geweld door de politie steeg in dezelfde periode met 25%. Geweld door de politie stijgt dus harder dan geweld tegen de politie. Het idee dat geweld door de politie altijd een "actie-reactie" is, wordt door de cijfers niet ondersteund.
Fatale incidenten in 2024
Het onderwerp fatale incidenten was helemaal niet in de media. In 2024 overleden 17 mensen onder verantwoordelijkheid van wetshandhavers. Dit blijkt uit het jaarverslag van het Openbaar Ministerie in aanvulling met de monitoring van Controle Alt Delete.
Alleen in 2022 en 2020 vielen er meer slachtoffers dan in 2023. Het lage aantal slachtoffers in 2023 heeft zich daarmee niet voortgezet in 2024. De oorzaak voor dit hoge aantal slachtoffers is onbekend. Meer informatie over deze incidenten is te vinden op onze website.
Beoordeling politiegeweld niet altijd onafhankelijk
In onze recente publicatie in het Nederlands Juristenblad hebben we geanalyseerd in hoeverre de Nederlandse rechtspraktijk voor het strafrechtelijk beoordelen van politiegeweld voldoet aan de eisen van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM). Volgens het EHRM moet politiegeweld strikt noodzakelijk zijn en het onderzoek onafhankelijk worden uitgevoerd. Onze analyse toont aan dat de Nederlandse praktijk niet altijd in lijn is met deze vereisten. Na Kamervragen van GroenLinks-PvdA antwoordde de minister onder meer dat “het feit dat de Nederlandse regels voor geweldgebruik door de politie niet dezelfde terminologie aanhouden als (de Nederlandse vertaling van) de bewoordingen van het EHRM, nog niet maakt dat de Nederlandse regels niet voldoen aan het EVRM.” Was het maar zo simpel. We werken aan een reactie hierop.
Steun Controle Alt Delete
Ons werk is belangrijk, en we kunnen dit niet zonder steun. Wil je ons helpen om door te gaan met het bestrijden van etnisch profileren en politiegeweld? Steun ons werk met een donatie. Elke bijdrage maakt verschil.