Ken je rechten

Het is de verantwoordelijkheid van wetshandhavers om zich aan de wet te houden, maar dat gebeurt niet altijd. Daarom is het belangrijk dat ook jij weet hoe je je het best kan gedragen. Daag de agent niet uit. Blijf rustig en kalm, laat je niet meeslepen en laat je niet uit de tent lokken. Maak oogcontact en kijk niet naar de grond. Houd je handen op een plek die zichtbaar is voor de agent, stop je handen niet in je zakken of achter je rug. Heb je je handen in je zakken wanneer je wordt aangesproken, laat weten dat je ze er uit haalt voordat je dat doet. Laat met je houding zien dat je niets te verbergen hebt.

Ken je het verschil tussen vragen en vorderen? Wetshandhavers mogen altijd je ID vragen – net zoals jij aan iedereen op straat een vraag kan stellen: mag ik je ID zien? Een vordering betekent simpel gezegd: je moet nu meewerken, anders wordt je gearresteerd. Wetshandhavers mogen bijvoorbeeld een ID vorderen als je verdacht wordt van een strafbaar feit, of als je getuige was van een vechtpartij op straat.

Let dus goed op wat er wordt gezegd: wordt je ID gevraagd of gevorderd? Weet je het niet zeker? Vraag dan of je het moet laten zien. Een handige manier om dat te doen is door te vragen: mag ik ook nee zeggen?

Bij een verkeerscontrole moet de bestuurder van een voertuig altijd een rijbewijs geven als daar om gevraagd wordt. Voor de bijrijder geldt dat niet: die hoeft alleen een ID te geven als het gevorderd kan worden, bijvoorbeeld als je wordt verdacht van een strafbaar feit.

Stel vragen als je denkt dat de wetshandhaver geen goede of geldige reden heeft voor de controle. Bijvoorbeeld: moet ik meewerken of mag ik ook nee zeggen? Op basis van welke bevoegdheid word ik gecontroleerd? Ben ik een verdachte, zo ja, waarvan? Is er een signalement, zo ja, wat is het signalement?

Filmen doe je om bewijs te hebben van wat er gebeurd is. Je filmt voor je eigen veiligheid en die van anderen. Als je filmt, film dan vanaf het begin, zodat je de héle interactie op beeld hebt. Als je niet meer kan filmen omdat je wordt aangehouden, vraag dan iemand anders om te filmen. Zie je dat iemand in de problemen is: begin met filmen en vraag een telefoonnummer aan deze persoon, zodat je hulp kan aanbieden.

Je hebt geen toestemming nodig van de wetshandhaver om te filmen: in publiek toegankelijke ruimtes mag je altijd filmen: op straat, op een station en op het vliegveld. Wetshandhavers mogen jou niet hinderen hierbij. Let er wel op dat je zelf het werk van de wetshandhavers niet hindert: houd 1,5 meter afstand.

Zet de beelden niet zomaar online. Denk aan de privacy van mensen: zowel van de wetshandhaver als van het slachtoffer. Deel de beelden sowieso met ons.

Gediscrimineerd bij een controle door de politie, de KMar of een boa? Gearresteerd met veel geweld? Meld het bij ons!