Porno kijken mag niet, etnisch profileren wel

Eerste officiële reactie van de Nationale Politie op de documentaire Verdacht is (h)erkenning en ontkenning tegelijkertijd…

vrijdag 14 december 2018

Max Daniel, politiecommissaris, reageerde in het NRC op de documentaire Verdacht en de daarop volgende discussie over etnisch profileren. Hij schrijft dat zijn beide zonen (donkere huidskleur) regelmatig staande worden gehouden o.a. als zij in de auto van zijn echtgenote rijden. Daniel geeft aan dat hij het begrijpt: "Een donkere twintiger in een BMW cabrio met de tenaamstelling ‘de Boer’. Als diender zou ik ook willen weten wie er in die auto rijdt." Dit is een schoolvoorbeeld van etnisch profileren. Jongeman met een donkere huidskleur in een dure auto - die gaat aan de kant. De politie moet uitgaan van verdacht gedrag en niet van een ‘verdacht uiterlijk’. Zeker deze politiecommissaris, die zelf Daniel heet, zou moeten weten dat veel mensen met een migratieachtergrond een ‘westers’ klinkende achternaam hebben. Max Daniel, die zich al jaren uitspreekt over het falende diversiteitsbeleid bij de politie, die eerder op het intranet schreef over de ervaringen van zijn kinderen en discriminatie op de werkvloer, maakt met dit artikel een onbegrijpelijke U-bocht.

Geen individuele opvatting
Max Daniel schrijft vanuit zijn functie als politiecommissaris in Noord-Nederland en als lid van Pharresia, een denktank die zich inzet voor een diverse politie. Dit stuk is eerst op intranet van de politie verschenen en ná toestemming van de communicatieafdeling van de Nationale Politie in het NRC geplaatst. Dat maakt het een officiële reactie van de Nationale Politie.

Gebrek aan empathie
Veertien mensen spraken zich in de documentaire Verdacht uit over hun ervaringen. Op Twitter kwamen er hoofdzakelijk twee typen reacties: wat is dit herkenbaar! En: wat vervelend voor de mensen die dit meemaken. Precies deze laatste reactie ontbreekt in het artikel in de NRC. Ook is er geen enkele reactie op de racistische agenten die burgers uitmaken voor “aapje” of zeggen dat zij moeten “opk*nkeren naar Marokko”. Deze expliciet racistische agenten horen niet te werken bij een politie die zegt er voor iedereen te willen zijn, maar vooral ook hoort te zijn.

“Docu roept op tot polarisatie”
Ook zegt de politie dat de documentaire Verdacht een oproep tot polarisatie is. Dit is geen verdediging, dit is een frontale aanval op iedereen die zich inzet tegen etnisch profileren. In plaats van zich keihard uit te spreken over het onvermogen van de politie om een definitief einde te maken aan etnisch profileren, wordt er gezegd dat de mensen die zich uitspreken over discriminatie door de politie polariseren. Dit is een schandalige omkering van de feiten die niet thuishoort in een respectvol publiek debat. Er wordt niet alleen de mensen tekort gedaan die zich uitspreken, maar ook alle politieagenten die zich intern inzetten tegen etnisch profileren.

Norm stellen
De vraag is nu: hoe veel langer moeten agenten, die met alle juiste intenties, motivatie en gedrevenheid werken, nog slachtoffer zijn van hun collega’s die zich niet aan de normen en waarden kunnen houden die we met z’n allen hebben afgesproken? Hoeveel tijd en belastinggeld moet er nog besteed worden aan bewustwordingstrainingen zonder gevolgen voor agenten die zich niet houden aan de regels? Porno kijken onder diensttijd leidt tot ontslag, informatie lekken leidt tot ontslag, maar etnisch profileren wordt al 40 jaar gedoogd. Zijn alle agenten racistisch? Nee, dat is ook niet wat er gezegd wordt en is het onbegrijpelijk dat de reactie van de politie op die gedachte gestoeld is. Verschillende (hoge) politieagenten (h)erkennen dat de gif van uitsluiting binnen geslopen is, er is sprake van discriminatie op de werkvloer en er zijn jarenlang instructies verstrekt, dat gebeurt nog steeds, die leiden tot etnisch profileren zoals de ‘patsercontrole’ waardoor Typhoon groot nieuws werd. Als de politie dit niet kan stoppen dan is het een gegeven dat er sprake is van geïnstitutionaliseerd racisme.