Nieuwe regels voor video-opnames door politieagenten

Agenten zijn vanaf nu verplicht het bestaan van video-opnames te vermelden in het proces-verbaal

donderdag 18 februari 2021

Aanleiding
Bij een controle op de A6 stopte de politie een auto. De auto slingerde, de man had zijn telefoon in zijn hand. Een van de agenten keek bij de controle in een witte tas die op de bijrijdersstoel stond. Hij vond hierin zes kilo harddrugs. Toch is de man niet veroordeeld. Toen de zaak voor de rechter kwam, is de man vrijgesproken omdat de politie had gelogen in het proces-verbaal.

Vrijgesproken vanwege vormfouten
Na de aanhouding maakte de politie een proces-verbaal op. Een van de twee agenten, politievlogger Jan Willem Schut, plaatste daarna een video van de aanhouding op YouTube. Toen bleek dat het proces-verbaal van de agenten op belangrijke punten niet overeen kwam met de video. In het proces-verbaal schreven de agenten dat zij toestemming vroegen om in het dashboardkastje te kijken, maar dat klopte niet. In het proces-verbaal stond verder dat de plastic tas openstond. Dat klopte ook niet: de agent pakte de tas op en maakte deze open. Vanwege deze en andere belangrijke vormfouten (in gewone mensentaal: valse verklaringen door de politie) werd de man vrijgesproken.

Nieuwe regels voor het vermelden van camerabeelden
Bij de rechtszaak vroegen zowel de advocaat van de verdachte als het Openbaar Ministerie om vrijspraak. Voor beiden was de reden dat het proces-verbaal op belangrijke punten niet overeen kwam met de videobeelden. In het vonnis staat verder: "De officier van justitie heeft ter terechtzitting op 3 februari 2021 aangegeven dat zij ook niet op de hoogte was van het feit dat er camerabeelden waren. Zij heeft dit besproken en aangegeven dat voortaan in het proces-verbaal dient te worden vermeld als er camerabeelden zijn gemaakt."

Onze visie
De uitspraak van het Openbaar Ministerie is een eenvoudige en concrete norm die meteen landelijk ingevoerd kan worden. Het zal de positie van burgers ten opzichte van vals verklarende agenten versterken doordat verdachten en hun advocaten de beelden kunnen bekijken. Wij roepen de Tweede Kamer op er bij de Minister op aan te dringen dat dit op korte termijn bij de nationale politie als norm gaat gelden.

Politievlogger Jan Willem Schut is een bekende politieagent en een publiek figuur. Hij heeft een voorbeeldfunctie, zowel naar zijn collega’s als naar burgers toe. “Een valse verklaring raakt het vertrouwen van de burger in de overheid. Liegen in een proces-verbaal zaagt aan de poten van ons rechtsstelsel”, zo schreef een andere rechter. Liegen onder ambtseed is dan ook een strafbaar feit. Wij roepen het OM op om passende maatregelen te nemen tegen de twee liegende agenten.