Ook etnisch profileren bij coronaboetes

Gepubliceerd: 9 maart 2021

De politie deelde disproportioneel veel coronaboetes uit in de etnisch-cultureel diverse straten van Den Haag, Rotterdam en Utrecht.

De politie deelde in de eerste drie maanden na de ingang van de coronamaatregelen disproportioneel veel boetes uit in de etnisch-cultureel diverse straten van Den Haag. Dat blijkt uit onderzoek dat Controle Alt Delete uitvoerde in samenwerking met Vrij Nederland. De patronen die etnisch profileren zichtbaar maken zijn ook aanwezig in Rotterdam en Utrecht. In Amsterdam is dat niet het geval. De analyse, uitgevoerd door onderzoeker Daudi van Veen, onderschrijft de bestaande zorgen over ongelijke wetshandhaving in Den Haag en Rotterdam, maar ook in Utrecht.

Op verzoek van journalist Frederike Geerdink van Vrij Nederland publiceerde de politie een overzicht van alle coronaboetes die werden uitgedeeld in de eerste drie maanden na ingang van de coronamaatregelen. Het gaat hierbij hoofdzakelijk om boetes voor onvoldoende afstand houden. In totaal schreven de agenten in die eerste maanden ruim 15.000 boetes uit in heel Nederland.

In het Excel document dat de politie aanleverde zijn de boetes gecategoriseerd op politie-eenheid, gemeente en straatnaam. Hierin stond ook het aantal uitgedeelde coronaboetes per straat. Wanneer in een straat maar weinig boetes werden uitgedeeld (minder dan twee boetes) werd de locatie niet geregistreerd in verband met de herleidbaarheid. In deze analyse ligt het vergrootglas op de boetes die zijn uitgedeeld in de vier grote steden van Nederland: Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht.

Met de beschikbare gegevens was het niet mogelijk om te achterhalen of Nederlanders met een niet-westerse migratieachtergrond disproportioneel vaak coronaboetes kregen in vergelijking met Nederlanders zonder een migratieachtergrond. Het was wel mogelijk om te achterhalen of coronaboetes disproportioneel vaak werden uitgedeeld in straten waar een grote groep bewoners met een niet-westerse migratieachtergrond woont. Hiervoor hebben we gebruik gemaakt van de diversiteitsgegevens van het CBS over de stad, de straat en de omliggende 500 vierkante meter.

Een straat waar meer dan 50% van de bewoners een niet-westerse migratieachtergrond heeft, hebben we aangemerkt als een etnisch-cultureel diverse straat. Ook hebben gebruik gemaakt van de diversiteitsgegevens van het CBS over alle wijken en buurten in de vier grote steden. Wijken en buurten waar meer dan 50% van de bewoners een niet-westerse migratieachtergrond heeft, hebben we voor het gemak aangemerkt als een etnisch-cultureel diverse wijk. Het is overigens wel aannemelijk dat de mensen op straat een goede afspiegeling waren van de buurt waarin ze zich bevonden. Dat geldt zeker voor de eerste drie maanden van de coronacrisis, waarin het openbare leven nagenoeg tot stilstand kwam.

Resultaten

In de eerste drie maanden na ingang van de coronamaatregelen zijn de meeste coronaboetes (die terug te traceren zijn naar specifieke straten) uitgedeeld in Rotterdam (854), gevolgd door Den Haag (630), Amsterdam (380) en Utrecht (92). Onderstaande tabel laat de resultaten zien van de analyse in Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht.