Ontslag vanaf nu uitgangspunt bij racisme door de politie

Wat is er gebeurd?

Vandaag publiceerde de voltallige top van de politie een videoboodschap (zie hieronder) waarin ze een duidelijke norm stellen tegen racisme en discriminatie op de werkvloer bij de politie. De politie deed dit naar aanleiding van de door Controle Alt Delete geïnitieerde documentaire De blauwe familie.

Liesbeth Huyzer, plaatsvervangend korpschef, zegt in de video: “De tijd van een goed gesprek met leidinggevenden is voorbij. Excuses onder het mom van werkdruk en stoom afblazen gaan niet meer op. Wie de grens overgaat zal dat altijd voelen, daar hoort altijd een sanctie op te volgen. Altijd.”

Abdoelhafiezkhan van Controle Alt Delete reageert: “Dit is een historisch moment: niet eerder maakte de politie duidelijk dat ontslag vanaf nu het uitgangspunt is voor wie zich schuldig maakt aan racisme en discriminatie.”

Erkenning liet ruim 30 jaar op zich wachten

De politie geeft aan dat de politie na het zien van De blauwe familie de noodzaak voelt om te “begrenzen, bekrachtigen en beschermen.” Abdoelhafiezkhan reageert: “Het is fijn dat de documentaire genoemd wordt als doorslaggevend, maar we willen benadrukken dat we op de schouders van de reuzen staan die als sinds de jaren ’90 hebben gestreden voor een racisme vrije politieorganisatie." We noemen drie voorbeelden.

In 1993 zochten 'allochtone studenten' van de politieacademie de publiciteit met een rapport richting de media, getiteld Een schreeuw om hulp. In datzelfde jaar werd politieman Earl Fernand ontslagen. Racistische grappen en gebrekkig optreden van leidinggevenden leiden tot zijn afzwaaien. Hij bracht zijn zaak tot aan de Verenigde Naties, die hem in 1998 gelijk gaven. De Verenigde Naties tikten daarna de Nederlandse politie op de vingers. In de jaren daarna spraken meerdere mensen zich uit, waaronder Haseena Bakhtali. Zij werkte in 2007 mee aan een documentaire van Zembla, getiteld Sjors en Sjmmie bij de politie, waarin zij vertelde waarom zij zich niet meer thuis voelde bij de politie. Ook hebben diverse onderzoekers, waaronder Sinan Çankaya, en journalisten, waaronder Marcel Haenen van NRC (ook vandaag weer), zich al lang geleden en ook de afgelopen jaren onvermoeibaar ingezet.

Succes Controle Alt Delete

Sinds 2013 is het onze missie vanuit Controle Alt Delete om etnisch profileren tegen te gaan. Door de jaren heen werd ons duidelijk dat dat alleen mogelijk is als er binnen de nationale politie een revolutionaire cultuuromslag plaats vindt. Etnisch profileren kan pas ophouden als het de politie lukt om intern op te treden tegen racisme en discriminatie. Korpschef Van Essen zegt in de video: “veiligheid buiten op straat begint bij veiligheid binnen.” Abdoelhafiezkhan reageert: “Van Essen bevestigt daarmee onze analyse. Dat is ook de reden dat wij de documentaire De blauwe familie initieerden en de samenwerking zochten met KRO-NCRV, CoBO, met makers Maria Mok en Meral Uslu, alle deelnemers en de vakbonden van de politie.

Resultaten van deze documentaire

Het doel van Controle Alt Delete met betrekking tot deze documentaire was dat de documentaire goed bekeken werd, dat de politieorganisatie het onderwerp serieus zou nemen, racisme zou erkennen als structureel probleem en een heldere norm zou stellen over wat artikel 1 van de Grondwet inhoudt voor de politie zelf. Deze doelen hebben we behaald:

• De documentaire was een kijkcijferkanon: De blauwe familie werd ruim 500.000 keer bekeken en leidde binnen 24 uur tot een meerderheid in de Kamer voor een Kamerdebat.

• De politie erkende bij Radio 1 en Nieuwsuur dat racisme, discriminatie en uitsluiting op de werkvloer een structureel probleem is.

• De politie publiceerde een videoboodschap waarin ze duidelijk maken dat vanaf nu ontslag het uitgangspunt is bij racisme, discriminatie en uitsluiting op de werkvloer.

Hoe nu verder?

Controle Alt Delete en de vakbonden van de politie hebben in gezamenlijkheid een letter of intent opgesteld met aanbevelingen om er voor zorg te dragen dat de gestelde norm tegen racisme, discriminatie en uitsluiting ook werkelijk tot uitvoering wordt gebracht. Structurele problemen vragen om structurele oplossingen. We zullen de komende tijd kritisch in gesprek blijven en monitoren op welke manier concreet uitvoering wordt gegeven aan deze aanbevelingen en we zullen de vinger aan de pols houden om te zien hoe dit tot verandering leidt voor mensen op straat.